Van EURO 2000 tot zijn geliefde ’t Gooi: Jan Willem Hoogendoorn heeft het allemaal meegemaakt
Jan Willem, als iemand een boek zou kunnen schrijven over een leven vol voetbal, bestuurswerk, vrijwilligerswerk en bijzondere ervaringen binnen de KNVB, ben jij het wel. We willen daarom uitgebreid terug naar het begin, maar ook stilstaan bij jouw visie op het hedendaagse voetbal en de belangrijke rol die je nog altijd op de achtergrond vervult.

Laten we beginnen met een korte kennismaking. Wanneer en waar ben je geboren, waar woon je tegenwoordig, wat heb je in het dagelijks leven voor werk gedaan en hoe ziet je thuissituatie eruit?
Ik ben geboren in Den Haag op 25 april 1951, heb mijn jeugd doorgebracht in Den Helder en ben daarna verhuisd naar Hilversum. Via een periode in Sliedrecht ben ik alweer vele jaren woonachtig in Hilversum, de geboorteplaats van mijn echtgenote Wil. Onze twee dochters Marlous en Angela zijn getrouwd en al vele jaren het huis uit. We hebben twee lieve kleinkinderen: Quinty (18) en Hunter (12). Dus we zijn tegenwoordig heerlijk met z’n tweeën.
Bij welke vereniging stond jouw voetbalwieg en waarom juist daar? Werd het voetbal vanuit huis gestimuleerd, of waren het vooral vriendjes uit de buurt die jou meenamen naar de club?
In Den Haag ging ik vanaf mijn 6e met mijn vader mee naar wedstrijden en toernooien bij ADO Den Haag en Scheveningen Holland Sport. Verder voetbalde ik altijd veel op de lagere school en in de buurt. Als pupil werd mijn eerste club ADO, maar dat duurde maar kort, aangezien we naar Den Helder gingen verhuizen. Mijn vader zat bij de marine. Ik woonde in Nieuw Den Helder en daar zaten drie of vier verenigingen. Ik ging bij HRC voetballen (later gefuseerd met Helder). Behalve dat een aantal jongens uit mijn klas daar speelde, hadden ze ook de mooiste accommodatie met een hele grote tribune.
Welke herinneringen komen als eerste bij je boven wanneer je terugdenkt aan je jaren als jeugdvoetballer? Was voetbal toen vooral onbezorgd plezier en heb je nog contact met jongens met wie je destijds samen op het veld stond?
Eigenlijk alleen leuke ervaringen; ik had ook altijd plezier in trainen en speelde natuurlijk het liefst wedstrijden. Ik had er als pupil wel een hekel aan om tegen de verenigingen op Texel te gaan spelen. Fietsen op de boot en dan meestal in de regen en met wind tegen knokken tegen stevige eilanders, vaak verliezen en dan, met weer wind tegen, terug naar de boot.
De leukste periode was in de A-junioren; HRC speelde in de interregionale competitie met tegenstanders zoals Volendam en Alkmaar ’54. Met de eigen bus van de vereniging gingen we door heel Noord-Holland. We speelden op zondag. Ik herinner me nog een uitwedstrijd tegen Alkmaar ’54 waarbij we een voorwedstrijd voor het 1e speelden. In de 1e helft waren er 50 toeschouwers; in de 2e helft liep het vol tot 2.000 kijkers. Uit die tijd heb ik geen contacten meer met teamgenoten; wij verhuisden op mijn 18e, onmiddellijk na afloop van de competitie en de afronding van de hbs, naar Hilversum.
Hoe verliep de stap vanuit de jeugd naar het seniorenvoetbal? In welk elftal begon je, op welke positie speelde je en werd je destijds gezien als een groot talent of moest je het vooral hebben van inzet en doorzettingsvermogen?
Mijn buurman Pim Ooms in Hilversum was trainer van het 1e van Rugby Club Hilversum; tevens was hij coach van het Nederlandse rugbyteam. Hij adviseerde mij naar HVV ’t Gooi te gaan, maar haalde me wel over eerst 6 weken bij de RCH te gaan trainen. Wellicht, dacht hij, vond ik rugby leuker dan voetballen. Nou, dat was zeker niet het geval, maar ik begon de voetbalcompetitie met een geweldige conditie!
Ik begon dus bij HVV ’t Gooi, kende verder niemand, niemand kende mij en door de TC werd ik ingedeeld in de zgn. B-selectie. In die tijd waren er een stuk of 10 seniorenteams bij ’t Gooi. Ik speelde in het 3e en 4e en heb enkele wedstrijden in het 2e gespeeld. Ik was middenvelder: hard werken, lekker schoffelen, wel een aardige techniek, maar zeker geen talent om hoger te spelen.
Kun je ons meenemen door jouw verdere loopbaan als seniorenvoetballer? Welke wedstrijden, prestaties, trainers of ploeggenoten zijn je altijd bijgebleven en wanneer kwam uiteindelijk het moment waarop je zelf stopte?
Toen ik 26 of 27 was, verhuisden we naar Sliedrecht. V.v. Sliedrecht was een grote en hoog spelende vereniging (op zondag in de KNVB); op zaterdag waren er een paar elftallen in de afdeling Dordrecht. Ik heb een paar jaar in het 1e team gespeeld, dat toen in de laagste klasse van de afdeling speelde.
Terug in Hilversum heb ik me weer aangesloten bij ’t Gooi. Toen speelde ik vooral in vrienden- en seniorenteams met bijvoorbeeld Theo van Sas, Wim Huik, Johan Janssen, Frits Doesburg, Martin Frank, Marcel Davidson, Fred van Sas en Willem Andriessen. Geweldige leiders als Frans de Kemp en Dirk van Eijck.
Op mijn 45e kreeg ik een kruisbandblessure en 2 jaar later dezelfde blessure aan mijn andere been. Ik heb daarna nog een paar jaar gevoetbald, maar ben op mijn 52e gestopt. Toen ben ik nog ongeveer 20 jaar scheidsrechter geweest. Wel een KNVB-badge, maar ik ben altijd verenigingsscheidsrechter voor ’t Gooi geweest. Ik weet dat ik tegen scheidsrechters altijd knap vervelend kon zijn, dus ik had wat goed te maken.
Naast het voetbal had je een drukke maatschappelijke loopbaan. Waaruit bestonden jouw dagelijkse werkzaamheden en hoe lukte het om je werk te combineren met het voetbal en alle andere functies die je in de loop der jaren ging vervullen?
Ik heb heel lang voor ABN AMRO gewerkt, in commerciële functies en managementfuncties. Ik was inmiddels bestuurslid bij ’t Gooi, waar de verhuizing van sportpark Soestdijkerstraatweg naar Berestein een flink project was voor het bestuur en de bouwcommissie. Later was ik CFO en CEO van dochterbedrijven van AAB.
Ik had voor de functie binnen de KNVB goedkeuring van de RvB van AAB gehad en ook support om daar voldoende tijd aan te kunnen besteden. Maar het ging vooral om efficiënt met mijn tijd en agenda omgaan. Ook toen waren de digitale mogelijkheden al fors aan het toenemen. En mijn Wil steunde mij hier heel goed bij; ik kreeg alle ruimte, maar ook het gezin met twee opgroeiende dochters en vriendjes kwam wellicht soms wat aandacht van mij tekort.

Op een bepaald moment kwam je bij de KNVB terecht. Hoe ontstond dat contact, welke functies heb je daar precies bekleed en welke verantwoordelijkheden kwamen daarbij kijken?
Ik had als bestuurslid van ’t Gooi al contact met een aantal KNVB’ers. Ik werd benaderd door een oud-medewerker van me die voorzitter was van het toenmalige zgn. KNVB Amateurvoetbalparlement, bestaande uit de afgevaardigden/vertegenwoordigers van de verenigingen. Een flinke reorganisatie van het amateurvoetbal binnen de KNVB was toen aan de orde.
Men zocht voor het bestuur AV enkele nieuwe bestuursleden, die tevens lid van het bondsbestuur (AV/BV) zouden worden, waarbij met name ‘vers bloed’ een rol speelde. Niet iemand die al in allerlei KNVB-geledingen had gefunctioneerd, maar iemand die volledig blanco kon instappen.
Als penningmeester van AV en het bondsbestuur was ik vanaf 1996 verantwoordelijk voor de financiën, maar ook voor sponsoring, automatisering, verenigingsondersteuning, het Sport Medisch Centrum en de vastgoedstichting waarin het KNVB-complex in Zeist was ondergebracht.
Tevens werd ik samen met mijn collega-penningmeester Gerard Bouwer van BV penningmeester van de Stichting EURO 2000, voor het door België en Nederland te organiseren EK. Verder was ik de vaste Head of Delegation van het Nederlands elftal O17. Die functie heb ik overigens na mijn aftreden uit het KNVB-bestuur in 2008 op verzoek van het KNVB-bestuur nog een aantal jaren vervuld, waarbij we in 2018 (Engeland) en 2019 (Ierland) Europees kampioen met O17 werden. Bij beide toernooien was Brian Brobbey de topscorer.
Wat trok jou zo aan in het bestuurlijke en organisatorische gedeelte van het voetbal? Was dat een bewuste ambitie, of ben je er zoals zoveel vrijwilligers eigenlijk vanzelf ingerold omdat iemand je op het juiste moment vroeg?
De vraag aan mij was voor mezelf heel verrassend, maar na goed nadenken vond ik het een mooie uitdaging. De nieuwe structuur binnen AV was interessant, waarbij natuurlijk niet alle neuzen dezelfde kant op stonden. Ook aan de relatie tussen AV en BV moest het nodige verbeterd worden.
Maar als verenigingsbestuurder had ik ook een redelijk goed beeld van de KNVB-organisatie. In mijn ogen werd het tijd om in de organisatie tot een andere structuur te komen, waarbij de rollen en verantwoordelijkheden tussen directieprofessionals en bestuurders moderner opgezet moesten worden.
Via een aantal tussenstappen in de afgelopen 20 jaar is de huidige organisatie van de KNVB mijns inziens een geslaagd voorbeeld: directie/bestuurders vormen met de bondsvoorzitter het bondsbestuur; vele bestuurslagen zijn opgedoekt of omgezet in een RvC of RvT. Er is een steeds verdere en goede integratie van AV en BV.
Maar ook de organisatie van het EK in Nederland en België was een unieke gelegenheid. Ik heb er veel van geleerd: een geweldige ervaring en een groot positief exploitatieresultaat.
Je bereikte samen met Michael van Praag de eindronde in de strijd om het bondsvoorzitterschap. Hoe heb je die bijzondere periode beleefd en waarom stelde jij jezelf destijds beschikbaar voor die functie?
Dat had wat mij betreft ook met ambitie te maken; tevens was een sturende rol mogelijk in het proces AV/BV. Maar vooral was er een informeel plan ontwikkeld om in de UEFA Exc. Board vanuit Nederland weer de rol van penningmeester te gaan bezetten. In het verleden heeft men via Jo van Marle en Jeu Sprengers gezien dat Nederland hierin een prima en betrouwbare rol kon spelen. Met een aantal belangrijke voetballanden was al informeel wat afstemming geweest.
Had je tijdens die verkiezing het gevoel dat je werkelijk een eerlijke kans maakte, of merkte je dat Michael van Praag door zijn bekendheid en zijn verleden als voorzitter van Ajax vanaf het begin een streepje voor had? Kijk je daar met trots op terug, of overheerst soms nog het gevoel dat er meer in had gezeten?
Beide kandidaten hadden hun eigen ervaring en plus- en minpunten. Op de dag van de extra bondsvergadering had ik nog een aantal stemmen voorsprong; daar zaten ook enkele 1e-divisieclubs bij. Een paar uur voor de stemming hebben de 1e-divisieclubs in een aparte meeting de verzekering gekregen dat er de eerste jaren geen verplichte degradatie naar het AV zou gaan plaatsvinden. Dat was een heet hangijzer, waarbij toen de verplichting van open competities belangrijk was. Die toezegging kregen ze, mits uiteraard de stem aan de BV-kandidaat werd gegeven.
De uitkomst was, gezien het verschil van één stem, teleurstellend voor mij. Maar ook zijn we er, in de jaren daarna, niet in geslaagd de functie van voorzitter van de UEFA binnen te halen. Voorzitter en penningmeester zijn de belangrijkste, bepalende functies in dit orgaan. Mijn Wil was overigens minder teleurgesteld; ik zou immers wat meer thuis zijn.
Je bent al zeer lang verbonden aan SC ’t Gooi. Welke bestuurlijke en vrijwillige functies heb je daar door de jaren heen allemaal vervuld en wat doe je tegenwoordig nog voor de vereniging?
Ik ben in de periode van onze verhuizing naar Berestein bestuurslid geworden; daarna, rond de viering van het 100-jarig jubileum, voorzitter. Later volgde nog een 2e periode als voorzitter ad interim en ik heb de bestuursactiviteiten afgesloten met drie jaar als secretaris.
Ik ben al heel lang actief in de commissie van de Club van 50, opgezet door John de Mol sr., en heb met veel plezier circa 20 jaar gefloten. Door een heupblessure ben ik daar 2 jaar geleden mee gestopt. Ik ben enkele jaren geleden door de ALV benoemd tot erevoorzitter; ik voelde mij daar zéér vereerd mee.

Wat betekent SC ’t Gooi persoonlijk voor jou? Is het na al die jaren nog steeds gewoon een voetbalclub, of voelt de vereniging inmiddels als een belangrijk onderdeel van je leven en misschien zelfs als een tweede familie?
Voetbal loopt als een rode draad door mijn leven. SC ’t Gooi speelt daar een belangrijke rol in. Het is zeker geen gewone voetbalclub, maar voelt als mijn ‘cluppie’.
Voor jouw enorme maatschappelijke en vrijwillige inzet ben je koninklijk onderscheiden en geridderd. Wat deed dat moment met jou? Voelde het als een persoonlijke beloning, of vooral als erkenning voor alle mensen met wie je al die jaren hebt samengewerkt?
Ik vond het bondsridderschap van de KNVB (2008) al een enorme eer, maar de koninklijke onderscheiding (2018) is wel van een andere orde. Ik was totaal verrast. En de uitreiking door Pieter Broertjes was een feest voor de hele familie, maar er waren ook vertegenwoordigers van de KNVB en de Zwaluwen Jeugd Actie (ZJA) aanwezig. Het straalt op iedereen af; alleen kun je niets bereiken.
Na je pensionering werd je actief binnen ZJA. Wat hield jouw werk daar precies in, welke projecten of resultaten hebben je de meeste voldoening gegeven en waarom besloot je uiteindelijk om ermee te stoppen?
Jaarlijks voetbalt de KNVB-jeugd voor de ZJA; dat levert thans circa een half miljoen per jaar op en de opbrengst gaat naar het Prinses Beatrix Spierfonds, Spieren voor Spieren en het Passend Voetbal van de KNVB. Daarnaast kunnen amateurvoetbalverenigingen subsidie aanvragen voor projecten en clinics.
Ik was bij de ZJA penningmeester, maar aangezien de ZJA een klein bestuur heeft, zijn de bestuurders ook druk met strategie, marketing en samenwerking met de KNVB. Een aantal jaren geleden hebben we een project gedaan in samenwerking met TOP Oss: het wereldrecord penaltyschieten gevestigd, met vermelding in het Guinness Book of World Records. Een geweldige dag met veel exposure.
Daarnaast kijk ik met veel genoegen terug op de samenwerking met de KNVB en de strategie waardoor de opbrengst van de ZJA jaarlijks fors toenam.
Ik heb die functie 12 jaar vervuld. In het kader van de Code Goed Sportbestuur is het altijd goed om functies voor een bepaalde tijd uit te voeren.
Was stoppen bij ZJA vooral een kwestie van leeftijd en behoefte aan meer vrije tijd, of kwam er een moment waarop je besefte dat je na een leven vol commissies, vergaderingen en verantwoordelijkheden ook weleens zonder agenda wilde genieten?
Ik denk dat ik niet zonder een aardig gevulde agenda door het leven wil gaan. Maar het is ook goed om her en der wat af te bouwen. Bij de ZJA ben ik nog bezig met een Project Senioren, om de seniorleden van de KNVB meer bij de actie te betrekken. Alle vroegere jeugdspelers kennen nog het vaantje dat ze bij de bekerwedstrijden van de Zwaluwen ontvingen.
Er is door de ZJA al ruim € 12 mln. opgehaald; dit is grotendeels besteed aan wetenschappelijk onderzoek naar spierziektes. Door dit onderzoek zijn er medicijnen mogelijk die met name bij kinderen met een spierziekte voor verbetering kunnen zorgen. De komende maanden volgt daar meer nieuws over.
Ben je tegenwoordig werkelijk verlost van alle officiële verplichtingen, of zit je stiekem nog altijd in commissies en weten verenigingen en organisaties je regelmatig te vinden voor advies? Kun jij eigenlijk wel helemaal stilzitten?
Stilzitten hoort, zoals gezegd, niet bij mij. Maar wat meer vrije tijd: heel goed. Het belangrijkste project is thans het plan voor de Sport Campus Berestein; dat heeft wel een lange adem nodig. De fusie tussen Hilversum en Wijdemeren geeft wellicht nieuwe kansen.
En ik ben nog actief, samen met het bestuur en de RvT, bij het Sport Investeringsfonds Hilversum. Ook daar gaat de fusie mogelijk extra impulsen of kansen voor de sport geven.

Stichting MZS heeft nog altijd veel steun aan jou. Je denkt op de achtergrond mee, helpt wanneer er vragen zijn en steunt de stichting met je eigen bedrijf bovendien als topsponsor. Wat spreekt jou zo aan in Stichting MZS en hoe kijk je naar de ontwikkeling en maatschappelijke betekenis van de stichting?
Stichting MZS heeft zich formidabel ontwikkeld. En de bijbehorende FB-pagina Voetbal Midden-Nederland gaat heel snel door de 9.000 volgers heen. De doelen van MZS, met name ouderen en kinderen met een beperking, zijn absoluut goed gekozen.
En in de samenwerking tussen MZS en ZJA heeft de ZJA gebruikgemaakt van het door MZS ontwikkelde concept om bij een voetbalvereniging een clinic te organiseren voor scholen voor speciaal onderwijs. Dankzij die opzet van MZS worden deze clinics door heel Nederland uitgevoerd. Ik kan iedereen aanbevelen een keer bij zo’n clinic van MZS te gaan kijken; ongelofelijk hoeveel plezier de kinderen hebben aan ons voetbalspelletje.
Jij hebt het voetbal door de jaren heen enorm zien veranderen. Welke ontwikkelingen beschouw je als grote vooruitgang en welke waarden, gewoontes of vormen van saamhorigheid zijn volgens jou helaas steeds verder uit het amateurvoetbal verdwenen?
De laatste jaren neemt het aantal nieuwe spelregels om het voetbal interessanter en sneller te maken aardig toe. Dat geldt ook voor de spelvormen en competities bij de jeugd. In het AV hebben verenigingen het steeds lastiger op het gebied van vrijwilligers en financiën (denk aan de BOSA-ellende); het gevolg is dat de saamhorigheid verder afneemt. Men is vaak te druk met de dagelijkse zaken van de eigen vereniging.
Staat de KNVB tegenwoordig verder van de verenigingen en de individuele leden af dan in jouw tijd? Is de organisatie te groot, te afstandelijk en te bureaucratisch geworden, of hoort die ontwikkeling bij de ingewikkelde tijd waarin we leven? En als jij morgen één punt binnen de KNVB onmiddellijk mocht veranderen, wat zou je dan als eerste aanpakken?
Ook in mijn tijd waren dit soort opmerkingen en gevoelens bij verenigingen aan de orde. Net als bij bankkantoren is het niet nodig op vele plekken kantoren te hebben; dat geldt ook voor de KNVB. Ik zou heel secuur kijken naar het aantal verenigingsadviseurs. Dit zijn de belangrijkste medewerkers voor de verenigingen.
De afgelopen jaren is het aantal afgenomen, zijn regio’s samengevoegd en zijn er extra taken bijgekomen. Daardoor kunnen ze onvoldoende proactief aan het werk zijn met verenigingen.
Kom je tegenwoordig nog bij de KNVB en heb je nog contact met mensen uit die periode, al is het nu vooral op persoonlijke basis? Als jij uiteindelijk terugkijkt op jouw lange leven binnen het voetbal, het bestuur en het vrijwilligerswerk: waarop ben je dan het meest trots en welke boodschap wil je meegeven aan de nieuwe generatie bestuurders en vrijwilligers?
De contacten zijn vooral op persoonlijke basis, maar met een aantal mensen heb ik vrij frequent contact. Mijn boodschap aan nieuwe bestuurders en vrijwilligers is meer een oproep: stap in bepaalde functies, waarbij je vooraf goed moet kijken wat de ervaringen in die functies jou kunnen brengen. Ervaring opdoen is belangrijk voor je cv, maar neem je vooral voor om voor een bepaalde periode (3–5 jaar) een functie, taak of job te gaan doen. Je draagt bij aan maatschappelijke ontwikkelingen en je eigen ontwikkeling. Zorg voor een goede afbakening van je taak en het belangrijkste: heb plezier!
Wanneer de telefoon niet gaat, er geen vergadering in de agenda staat en ook Stichting MZS of SC ’t Gooi even geen advies nodig heeft: waarmee vul jij dan het liefst je vrije tijd? Welke hobby’s of bezigheden zorgen ervoor dat je werkelijk kunt ontspannen?
Ik ben inmiddels flink aan het golfen: 2 tot 4 keer per week. Mooi spel, en… je ruikt het gras!

Stel dat wij naar een goed restaurant gaan, wat bestel je dan en welk drankje mag daar volgens jou niet naast ontbreken?
Ik eet inmiddels 6 jaar volledig plantaardig; het kan dus een lekkere salade met tofu zijn, maar wel met een lekkere chardonnay.
Na een leven waarin je al ontzettend veel hebt meegemaakt en bereikt, zijn er ongetwijfeld nog wensen over. Wat staat er nog op jouw bucketlist en welke droom of ervaring zou je heel graag nog eens willen realiseren?
We gaan een keer een trip naar Zuid-Afrika maken; daar woont de lievelingsnicht van mijn vrouw. En voor ONS VOETBAL: Oranje wint het a.s. EK of WK.



Opmerkingen